A Vitamini Faydaları, A Vitamini Eksikliği, A Vitamini Fazlalığı

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

A vitamini faydaları önemli olsa da A vitamini eksikliği ve A vitamini fazlalığı sağlık sorunlarına sebep olabilir.

1. A Vitamini Nedir ve Görevleri Nelerdir? Beta Karoten Nedir?

Bu vitamin; yağda çözünen bir vitamindir. Besinler yoluyla provitamin formunda alınıp vücutta vitamine çevrilebileceği gibi direkt olarak vitamin formunda da alınabilir. A vitamini eksikliği ya da A vitamini fazlalığı sağlık problemlerine yol açabilir.

Provitamin formlarından biri beta karotendir. Beta karoten ilk olarak Alman Eczacı Heinrich Wilhelm Ferdinand Wackenroder tarafından 19. yüzyılın ilk yarısında keşfedildi. İsmindeki karoten havucun Latince karşılığından gelir. Aynı yüzyılda başka pek çok karoten daha keşfedildi. Beta karotenin yapısıysa 1930-1931 yılları arasında İsviçreli organik kimyacı Paul Karrer tarafından ortaya çıkarıldı. Paul Karrer bu keşfi sebebiyle 1937 yılında Nobel Kimya Ödülü kazandı.

Bu vitamin; üreme, hücre büyümesi, görme yetisi, bağışıklık sistemi, akciğer, kalp, böbrekler ve diğer organların düzgün fonksiyon göstermesi için gereklidir.

2. A Vitamini Faydaları

A vitamini faydaları ile öne çıkar, bu faydalar vücuttaki tek bir organ ya da sistemle sınırlı değildir. Bu vitaminin faydalarından bazılarını aşağıda bulabilirsiniz.

Göz Sağlığına Faydaları

Bu vitaminin bir formu olan retinal, opsin adı verilen bir proteinle bir araya gelerek rodopsini oluşturur. Rodopsin; ışığı algılayıcı özelliğe sahiptir, gözdeki retinadaki çubuk hücrelerinde bulunur. Rodopsin, ışığı elektrik sinyaline çevirir ve düşük ışıkta görmeyi sağlar.

Bağışıklık Sistemine Faydaları

Bu vitamin; bağışıklık sisteminin gelişiminde görev alır ve onun fonksiyonunu arttırır. Ek olarak bağışıklık sisteminin yanıtının düzenlenmesinde görev alır. Farklı enfeksiyon hastalıklarında iyileşmeyi destekleyici etkiye sahiptir.

Cilt Sağlığına Faydaları

Bu vitaminin bir formu olan retinoik asid olgunlaşmamış deri hücrelerinin olgunlaşmasını ve derinin sağlıklı kalmasını sağlar.  Akne tedavisinde kullanılan ve bu vitaminin analoğu olan izotretionin, derideki sebase bezleri azaltarak sebum salgısını ve akneye sebep olan bakterileri azaltır.

Genlere Etkisi

Genler açısında da A vitaminin faydaları bulunur, bu vitaminin bir formu olan retinoik asit, genlerin aktivitesini düzenler.

3. Günlük İhtiyaç ve Bu Vitamini İçeren Besinler

Birleşik Krallık (UK) Ulusal Sağlık Sistemi’nin tavsiye ettiği günlük alımı; 15 ila 75 ve üstü yaş arasındaki kadınlar için 0,6 miligram, erkekler için ise 0,7 miligramdır.

Bu vitamin açısından zengin besinler aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

  • A vitamini yiyecekler arasında yeşil yapraklı sebzelerde, sarı, turuncu ve yeşil diğer sebzelerde beta karoten formunda bulunur. Bu yiyeceklerden bazıları; ıspanak, tatlı patates, kırmızı biber, havuç ve brokolidir.
  • Süt ve sütün işlenmesi ile elde edilen yoğurt, peynir gibi süt ürünleri bu vitamini içerir.
  • Mango, papaya, kayısı ve kavun gibi meyvelerde beta karoten bulunur.
  • Ciğer gibi sakatatlar ve yağlı balıkların etleri de bu vitamini ihtiva eder.

4. A Vitamini Eksikliği

Yiyecekler ile yeterli miktarda alınmadığında vücutta A vitamini eksikliği olur. Bunun sonucu olarak kuru göz sendromu ya da göz kuruluğu ortaya çıkabilir. Göz ve gözyaşı kanalları kurur. Bu durum gece körlüğüne, daha da ilerlemesi durumunda kornea hasarına hatta körlüğe sebep olabilir.

Bu vitaminin eksikliği, bağışıklık sistemini zayıflatır, küçük yaştaki bireylerde büyüme geriliğine neden olur. A vitamini eksikliği çok şiddetli olan çocuklarda ölüm oranı %50’yi geçebilir. Bu vitaminin eksikliğinde deride kuruluk, pul pul dökülme görülebilir. Ek olarak solunum yolu enfeksiyonları ortaya çıkabilir.

5. A Vitamini Fazlalığı

A vitamini faydaları önemli olsa da yiyecekler ile aşırı miktarda alındığında A vitamini fazlalığı ve aşağıdaki yan etkiler ortaya çıkabilir. Uzun yıllar boyunca günde 1,5 miligramın üzerinde alınırsa yaşlılıkta kemikler daha kırılgan hale gelebilir. Haftada bir kereden fazla ciğer yenilmemelidir. Eğer ciğer tüketiliyorsa kesinlikle bu vitamini içeren multivitaminler ve balık yağı kullanılmamalıdır.

Hamilelerin A vitamini fazlalığı anne karnındaki bebeğe zarar verebilir. Bu sebeple hamilelerin bu vitamini içeren destekler alması ve ciğer yemesi sakıncalıdır. Yüksek dozda beta karoten almak sigara içenlerde akciğer kanseri riskini arttırır.

Sitemizden bu yazı da ilginizi çekebilir.

Bir Zamanlar Berber Cerrahlar

Kaynakça:

Yayımlanma Tarihi: 30.12.2018    Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

two × 1 =