Alzheimer’ın Tuvale Yansıyışı: Alzheimer Hastası Bir Ressamın Resimlerindeki Değişimler

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Alzheimer’ın İleri Evresindeyken Yapılan Bir Resim

1. Alzheimer Hastalığı Nedir?

Her bunama, Alzheimer hastalığı sonucunda meydana gelmez ama bu hastalık; bunamanın en yaygın sebebidir. En çok 65 yaşın üzerindeki kişilerde görülür. 65 yaşın üstündeki her 14 kişiden biri ve 80 yaşın üzerindeki her 6 kişiden biri bu hastalığa yakalanır. Hastalık; uzun yıllar içinde yavaş yavaş ilerler. Alzheimer belirtileri zamanla ciddileşir, beyin fonksiyonları zayıflar ve hafıza gittikçe kötüleşir. null

2. Alzheimer Hastalığı Yapılan Resimleri Teknik ve İçerik Açısından Nasıl Etkiler?

Hastalık ilerledikçe görsel dikkat, hareket algısı, derinlik algısı, açı ayırt etme yeteneği ve renk algısında da bozulmalar gibi Alzheimer belirtileri ortaya çıkar. Hastaların yaptıkları çizimler; daha ilkel ve çocuksu hale gelir. Resimlerde perspektif kaybolur, komik, kaba tasvirler görülür ve gereksiz detaylara yer verilir. Resimlerde anatomik değişiklikler ve tuhaf surat özellikleri fark edilir.

Resimlerdeki geometrik ve diagramatik dizaynlar çerçevelenir, hareketlilik ve derinlik yoktur. Nesneler arasındaki özel ilişkiler ihmal edilir, insan ve hayvanların dış görünüşleri kaybedilir.​

Hastalık, kişinin yaptığı resimleri yapılış açısından etkilediği gibi resimlerin içeriğini de etkiler. Resimlerde lüzumsuz süslemeler ve kabataslak çizimler kullanılır. Basmakalıp süslemelerin yanında belirli motiflerin tekrarları resme dahil edilir. Geometrik-doğrusal şekiller ve mistik öznelere yer verilir. Hastaların yaptıkları resimlerdeki kompozisyonlar, Bizans Sanatı’ndaki ve vitraydaki kompozisyonlara benzer hale gelir. Küçük detayları algılamadaki yetersizliği gizlemek için objeler küçültülür. Böylece detayların algılanamadığı gerçeği diğer kişilerden gizlenir.

3. Alzheimer Hastası Bir Ressam Olan Carolus Horn’un Resimlerindeki Değişimler

Alman ressam ve tasarımcı Carolus Horn 1921 yılında doğar, resim ve çizime olan yeteneği erken yaşta keşfedilir. II. Dünya Savaşı’nda Ruslar tarafından esir alınır. Ressam; esir kampından sahneler, savaş ve istek üzerine çizimler yapar ve çizim yeteneği sayesinde hayatta kalır. Esir kampından kurtulduktan sonra Opel, Coca Cola ve Esso gibi firmalara reklam amaçlı resimler yapar. Zaman içinde mesleğindeki önemli sanatçılardan birisi haline gelir. 1982 yılında kalp krizi ve sonrasında bypass operasyonu geçirir. Ressam; kendini iyi hissetse de anksiyete, huzursuzluk göstermeye başlar. İnatçılık, asabilik ve şüphecilik gibi bunamanın erken belirtileri ortaya çıkar. Alzheimer hastası olan Carolus Horn; hastalandıktan sonra da resim yapmaya devam eder. Ressam, hastalığının başlangıcından ölümüne kadar izlenir. Böylelikle hastalığın seyri boyunca resimlerinde ortaya çıkan değişiklikler analiz edilebilir.

Carolus Horn; hastalığa yakalandıktan sonra zaman içinde derinlik algısını kaybeder. Ressam; yüz, yaş ve cinsiyetleri ayırt edemez hale gelir. Hastalık ile resimlerinde kullanmayı tercih ettiği renkler değişir. Normalde gerçekçi resimler yaparken hasta olduktan sonra abartılı süslemeler ve mistik yaratıklar kullanmayı tercih eder. Çalakalem çizme eğilimi göstermeye başlar.

Hastalığın erken evresinde resimlerinde düşük düzeyde bir perspektif bozulması görülür. Hastalığın ilerleyen evresindeyse perspektif kaybının arttığı görülür. Resimlerindeki detay miktarı gittikçe azalır, bunun sonucunda yüzler ayırt edilemez hale gelir. Resimlerinde maymun benzeri yüz çizimleri görülmeye başlar.

Sanatçı Carolus Horn; hastalığın başlangıcında depresyon etkisi ile daha koyu renkleri tercih eder. Ressam, daha sonraki dönemde sarı-kırmızı gibi daha canlı renklerin kullanmaya başlar. Hastalık ileri evreye ulaştığında ise ressamın kullandığı renk sayısı azalır, az sayıda ya da tek renk kullanır. Resimleri çerçeve içine alır. Resimlerinde yukarı dönük güneş, yumurta benzeri bulutlar gibi algıda bozulmaları gösteren bazı detaylar göze çarpar. Psikotik dönem ile ilişkilendirilen Alzheimer belirtilerinden birisi olan iki yüze sahip insan  çizimleri görülür.

Kaynakça:

  1. Maurer, K., & Prvulovic, D. (2004). Paintings of an artist with Alzheimer’s disease: visuoconstructural deficits during dementia. Journal of neural transmission, 111(3), 235-245.
  2. https://www.nhs.uk/conditions/alzheimers-disease/

İlk Yayımlanma Tarihi: 09 Eylül 2018   Güncellenme Tarihi: 30.01.2019   Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

3 + 4 =