BALIN İÇERİĞİ VE FAYDALARI

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Bu yazıda önce bal nedir sorusuna yanıt verdikten sonra, balın içeriği, geleneksel tıp açısından balın sağlığa faydaları, balın faydaları ve diş ve ağız sağlığı açısından balın yararları üzerinde duracağız.

Bu yazıda önce bal nedir sorusuna yanıt verdikten sonra, balın içeriği, geleneksel tıp açısından balın sağlığa faydaları, balın faydaları ve diş ve ağız sağlığı açısından balın yararları üzerinde duracağız.

1. Bal nedir?

Bal; bilimsel adı Apis mellifera olan bal arıları tarafından üretilen doğal bir besin maddesidir. Doğal ve gerçek balın üretimi; arıların çiçek nektarı (çiçek balının hammaddesi) ve çam pamuklu bitinin tatlı özsuyunu (çam balının hammaddesi) toplayarak kovana getirmesi ile başlar. Kovana getirilen bu hammaddelerin içindeki şeker yoğunlaştırılarak ve enzimler yardımı ile dönüştürülerek bal üretilir.

Balın içeriği, tadı ve kokusu; iklime, coğrafi koşullara, arıların nektar topladığı çiçeklerin türüne ve arının türüne, balın gördüğü işlemlere ve saklama koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Bugün için arıların çiçeklerden topladığı nektar çeşitlerine göre ayırt edilen 300 kadar bal türü tanımlanmıştır.

2. Balın içeriğinde neler var?

Bal; insanlar tarafından kullanılan ve böcekler tarafından üretilen tek önemli bir besin kaynağıdır. Bal, her yaştaki kadın ve erkek tarafından tüketilebilir, bir tatlandırıcı olarak kullanılabilir, tatlılık seviyesi şekerden daha yüksek olarak değerlendirilir. Bal, içeriğinde bulunan glukonik asit, asetik asit, formik asit ve sitrik asit gibi organik asitler sebebiyle asidiktir, pH düzeyi 3,2 ile 4,5 arasında değişir. Bal; proteinler, serbest aminoasitler (proteinlerin yapıtaşları), su, vitaminler, mineraller, şekerler (çoktan aza sırasıyla fruktoz, glukoz, maltoz ve sükroz) ve fitokimyasalların da dahil olduğu 180’den fazla bileşen içerir.

Ortalama olarak 100 gram balda

  • 17-18 gram su
  • 65-73 gram karbonhidrat
  • 0,5-1 gram vitaminler, mineraller, proteinler, aminoasitler ve fitokimyasallar bulunur.

Karbonhidratlar, monosakkaritler ve disakkaritler; balın kuru ağırlığının %95’ini meydana getirir. Balın içinde yüksek miktarda bulunan fruktoz ve glukoz balın viskozitesini sağlar. ​

Balda az miktarda olmakla birlikte asparajin ve glutamin dışındaki aminositler ve çoğu enzim yapısında olan proteinler bulunur. Baldaki aminoasitlerin %50-85’i prolin aminoasitinden meydana gelir, prolin aminoasitinin esas kaynağı ise arıların tükürük salgısıdır.​

Balın kuru ağırlığının binde ikisi esansiyel minerallerden meydana gelir. Balda potasyum, kalsiyum, bakır, magnezyum, demir, mangan, selenyum, sodyum, fosfor ve çinko gibi mineraller bulunabilir. Ek olarak bal; az miktarda da olsa C, B1, B2, B3, B5 ve B6 gibi vitaminler içerir.

3. Geleneksel tıp açısından balın sağlığa faydaları nelerdir?

Yaklaşık 8000 yıl önceye ait resimlerde arıcılık ürünlerinin tedavide kullanıldığına dair ilk kanıtlara rastlanır. Yaklaşık 8200 yıl önceye ait Sümer kil tabletlerinde, yaklaşık 7000 yıl önceye ait Hindu kutsal metinlerinde, yaklaşık 3200 yıl önceye ait Mısır papirüslerinde, yaklaşık 2400 yıl önceye ait Hipokrat metinlerinde, Kuran ve İncil gibi kutsal kitaplarda balın ilaç olarak kullanımına dair bilgiler görülür. Yunanlılar, Çinliler, Romalılar, Babilliler, Mısırlılar ve Mayalılar; baldan beslenme ve tedavi amaçlı yararlandı. Bal; Çinliler, Yunanlılar, Romalılar ve Mısırlılar tarafından mide hastalıklarını, midedeki yaraları ve mide ülserlerini tedavi etmekte kullandı.

Bal; geleneksel tıpta öksürük, boğaz ağrısı ve kulak ağrısının tedavisinde de kullanılırdı. Hindistan’da ise nilüfer balı, göz enfeksiyonlarını ve diğer hastalıkları tedavi etmek için kullanıldı. İnsanlar; eskiden beri balın faydaları ile ilgili bilgi sahibiydi, baldan vücudu beslemek ve enerji sağlamak için de yararlanıldı.

4. Balın faydaları nelerdir?

Bilimsel makalelerden hareketle balın yararları aşağıdaki şekilde özetlenebilir.

  • Balın faydalarından birisi antioksidan özelliğe sahip olmasıdır.
  • Antiviral (virüs karşıtı) etki, balın sağlığa faydaları arasında yer alır. Bal tüketimmek, vücudumuzun virüslere karşı savunulmasına yardımcı olur.
  • Bal yararlarından birisi de balın içeriği sebebiyle sahip olduğu antibakteriyel (bakteri karşıtı) etkidir. Bal, bakteriyel enfeksiyonlara karşı vücut savunmasına yardımcıdır.
  • Balın yararları arasında antifungal (mantar karşıtı) etki de bulunur.
  • Balın içeriği dolayısıyla antikanser (kanser karşıtı) özellikleri bulunmaktadır.
  • Aantidiyabetik (şeker hastalığı karşıtı) özelliği, balın sağlığa faydaları arasında yer alır.
  • Bal, kalp ve damar sistemini koruyucu özelliğe sahiptir.
  • Balın sinir sistemini koruyucu özelliği, balın sağlığa faydaları arasında sayılabilir.
  • Solunum sistemini koruyucu etki de balın yararları arasında bulunur.
  • Bal, sindirim sistemini koruyucu özelliklere sahiptir.

Balın faydaları bunlar ile de sınırlı değildir.

  • Bal yara iyileşmesine yardımcıdır.
  • Çocuklar özelinde de balın yararlı etkileri bulunur. Çocuklardaki dermatit, egzama ve sedef gibi cilt hastalıklarında yararlı etkilere sahiptir.
  • Bal, atopik dermatit ve sedef hastalarının ciltlerine bir karışım içerisinde uygulanıldığında iyileşme sağlar.
  • Bal, diyabetik ayak ülserine karşı olumlu etkilere sahiptir.

Ağız ve diş sağlığı açısından balın yararları nelerdir?

Balın yararları sıralandığında ağız ve diş sağlığı için yararlı etkilerini de unutmamak lazım.

  • Bal halitoz (ağız kokusu),
  • stomatitis (ağız iltihabı)
  • ve periyodontitte (diş eti iltihabı) olumlu etkilere sahip, bu olumlu etkiler balın antimikrobiyal antiinflamatuar etkileri sayesinde meydana gelir.

Bu yazılar da ilginizi çekebilir.

Kaynakça

  1. Pasupuleti, V. R., Sammugam, L., Ramesh, N., & Gan, S. H. (2017). Honey, propolis, and royal jelly: a comprehensive review of their biological actions and health benefits. Oxidative medicine and cellular longevity, 2017.
  2. Cianciosi, D., Forbes-Hernández, T., Afrin, S., Gasparrini, M., Reboredo-Rodriguez, P., Manna, P., … & Quiles, J. (2018). Phenolic Compounds in Honey and Their Associated Health Benefits: A Review. Molecules, 23(9), 2322.
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28539734

Son Düzenlenme Tarihi: 14.04.2019 Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

three × three =