Chia Tohumunun Faydaları

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Fotoğrafta görülen chia tohumu faydaları ile ön plana çıkar. Chia tohumunun faydalarında yararlanmak için pek çok chia tohumu tarifi de bulabilirsiniz. Chia tohumu pudingi bunlardan biridir.

Chia tohumu faydaları ile gündemdeyken biz de bilimsel yayınlara dayalı ve anlaşılır bir yazı ile konuya değinmek istedik. Bu yazıyı okuduktan sonra chia tohumunun tarihi, chia tohumu yağı ve chia tohumunun faydaları hakkında detaylı bilgi edinmiş olacaksınız. Paylaştığımız chia tohumu tarifi ile de lezzetli ve pratik bir chia tohumu pudingi hazırlayabileceksiniz.

1. Chia tohumunun ilginç geçmişi

Chia tohumu faydaları ile gazeteler, dergiler ve web sitelerinde pek çok yazıya konu olan bitkisel bir gıda maddesi. Chia bitkisinin ana vatanı Güney Amerika ve Orta Amerika’da bir ülke olan Guetamala’yı kapsar. Chia adı, bitki chia yağı içerdiği için İspanyollar tarafından verilmiştir ve Aztek yerlilerinin dilindeki yağlı anlamına gelen chian kelimesinden gelir.

Amerika Kıtası, Avrupalılar tarafından keşfedilip ele geçirilmeden önce yani Kolomb öncesi dönemde chia tohumu, horozibiği, fasulyeler ve mısır, Amerikan yerlilerinin tükettiği başlıca gıdalardı. Yani her ne kadar chia tohumu faydaları ile medyada yeni yer bulmaya başlamış olsa da bu besin maddesinin geçmişi oldukça eskiye dayanır.

Yaklaşık bir tarih vermek gerekirse Chia tohumunun insan beslenmesinde kullanımının tarihi milattan önce 3500 yılına kadar uzanır. Temel bir gıda maddesi olarak önem kazandığı zaman ise milattan önce 1500 ila 900 yılları arasına denk gelir. Geçmişte chia tohumu yağı için de yetiştirilirdi. Aztekler ve Mayalar, chia tohumunu ilaç ve boya üretiminde de kullanırdı. Aztekler, yönetimleri altındaki kişilerden yıllık vergi olarak chia tohumu alır ve bu tohumları yaptıkları kutsal ayinlerde tanrılarına adak olarak sunardı.

İspanyollar, Amerikan yerlilerinin topraklarını ele geçirdikten sonra hem dini sebeplerle hem de kendi alıştıkları ürünlerin üretilmesini istedikleri için chia tohumu gibi ürünlerin üretimini durdurdu. Amerikan yerlilerinin alışık olduğu tarımsal ürünler yerine Avrupalıların alışık olduğu buğday, arpa, havuç gibi ürünler üretilmeye başlandı.  ​

Bugün, chia tohumunun yararları modern bilim sayesinde yeniden anlaşıldı. Biz de bu yazının geri kalanında chia tohumunun besin içeriği ve faydalarından bahsedeceğiz.

2. Chia Tohumu Faydaları: Lif içeriği

Her 100 gram chia tohumunda beyaz un ve tam taneli tahıllara göre daha yüksek miktarda, 35 gramdan fazla lif bulunur. Chia tohumunun yüksek lif içeriği; bağırsak sağlığı açısından yararlı olmasının yanında kalp hastalığı, şeker hastalığı (diyabet), obezite ve yüksek tansiyon (hipertansiyon) gibi sağlık sorunlarına yakalanma riskini de düşürür.

3. Chia Tohumu Yararları: Chia tohumu yağındaki Omega yağ asitleri

Beden sağlığı açısından tüketilen besinlerden alınan omega 6/ omega 3 yağ asidi oranının düşük olması, en fazla 1/1 ve 1/2 düzeyinde olması önerilir. Düşük omega 6/omega 3 yağ asidi oranına sahip yağları tüketmek, düşük kalp krizi riski ile ilişkilendirilir. Chia tohumu yağındaki omega 6/omega 3 yağ asidi oranı; zeytinyağının 60’ta biri, ayçiçek yağının 100’de biri ve mısırözü yağının 260’ta biri düzeyindedir. Dolayısıyla chia tohumu yağıi kalp sağlığı açısından zeytinyağına göre daha yararlı olabilir.

4. Chia Tohumu Faydaları: Protein, mineraller ve polifenolik bileşikler

Chia tohumunun faydalarından bahsedileceğinde görece yüksek protein içeriğinden söz etmede olmaz. Chia tohumunun protein içeriği; yetiştirildiği yer ve yetişme koşullarına göre %15 ila %23 arasında değişir ve buğday, yulaf, mısır, kinoa, arpa ve pirinçten daha yüksektir. Chia tohumu, gluten içermediği için çölyak hastaları tarafından tüketilebilir. Vücudumuzda 20 farklı aminoasit bulunur, fakat bu aminoasitlerin 9’u vücudumuz tarafından üretilemez, dolayısıyla besinler yoluyla alınması gerekir. Chia tohumu, vücudumuzda üretilemeye bu 9 esansiyel aminoasidin hepsini içerir.

Chia tohumu mineral açısından da zengindir. 100 gr chia tohumu; 100 gram sütten 4 kat fazla potasyum, 6 kat daha fazla kalsiyum ve 11 kat fazla fosfor içerir. Bu minerallere ek olarak chia tohumunda bakır, demir, çinko ve magnezyum da bulunur. Chia tohumu; buğday, pirinç, yulaf ve mısır ile karşılaştırıldığında daha fazla kalsiyum, fosfor ve potasyum bulundurur.

100 gram Chia tohumu; bir yetişkinin günlük ihtiyacının %60’ı kadar kalsiyum, %9’u kadar potasyum, %90’ı kadar demir ve %40’ı kadar çinko içerir. Chia tohumu; demir açısından da zengin sayılır, chia tohumunda ıspanaktan 6 kat, mercimekten 1,8 kat ve karaciğerden 2,4 kat daha fazla demir bulunur. Tüm bunlara ek olarak 100 gram chia tohumu; bir yetişkinin günlük ihtiyacına yetecek kadar selenyum da içerir.

Chia tohumu; B vitaminleri açısından da iyi bir besin kaynağı olarak kabul edilir, mısır, soya fasulyesi ve pirinçten daha fazla miktarda B3 (niasin) vitamini içeriğine sahiptir. Chia tohumundak, B1 (tiamin) ve B2 (riboflavin) vitamini miktarı ise mısır ve pirinç ile aynı düzeydedir. 100 gram chia tohumu; bir yetişkinin günlük ihtiyacının onda biri düzeyinde B9 vitamini (folat veya folik asit) ve düşük miktarda A, C ve E vitaminleri içerir.

İçerdiği polifenolik bileşikler, chia tohumunun faydalarından bazılarını sağlar. Chia tohumu; klorojenik asit, kuersetin gibi polifenolik bileşikler bakımından zengindir. Polifenolik bileşikler; antioksidandır, kişiyi şeker hastalığı (diyabet) ve kalp hastalıklarına karşı korur. Bu bileşikler, aynı zamanda bağırsakta insan sağlığına yararlı bakterilerin sayısının artmasına da yardım eder.

5. Chia Tohumunun Faydaları: Fenolik bileşikler dışındaki antioksidan maddeler

Chia tohumunun faydaları arasında antioksidan etki de bulunur. Chia tohumu; E vitamini, karotenoid ve fitoseroller gibi antioksidan özelliğe sahip bileşenler açısından da zengindir. Bunun sonucu olarak pek çok hastalığa karşı koruyucudur ve sağlığı olumlu yönde etkiler.

6. Chia aynı zamanda böcek uzaklaştıran bir bitki

Chia, böcek uzaklaştıran bitkiler arasında yer alır. Bitkinin tohumu yerine yaprakları kullanılarak elde edilen chia yağı; beta karyoflen, globulol, gama muroleno, beta pinen, alfa humoleno, germakren-B ve widdrol gibi böcek uzaklaştıran maddeler içerir.

7. Chia Tohumu Tarifi: Chia tohumu pudingi

Güzel bir chia tohumu tarifi arıyorsanız bu tarifi kullanarak hazırlanması kolay, oldukça lezzetli, sağlıklı ve hafif bir puding yapabilirsiniz. 2 yemek kaşığı chia tohumuna 6 katı kadar bitkisel süt (badem sütü veya hindistan cevizi sütü), tarçın ve bal ilave edilip karıştırılır. 2-3 saat buzdolabında bekletildikten sonra yenilebilir.

Bu yazılar da ilginizi çekebilir.

Kaynakça

Son Düzenlenme Tarihi: 28.03.2018 Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

ten + 15 =