İnsülin Direnci, Tip 1 Diyabet ve Tip 2 Diyabet Tedavisi

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Bu yazıda insülin ne işe yarar, insülin direnci ve prediyabet nedir, diyabet nedenleri ve diyabet belirtileri nelerdir, tip 1 diyabet tedavisi ve tip 2 diyabet tedavisi nasıl yapılır ve tedavi hangi diyabet ilaçları kullanılır sorularının yanıtlarını bulabilirsiniz.

Bu yazıda insülin ne işe yarar, insülin direnci ve prediyabet nedir, diyabet nedenleri ve diyabet belirtileri nelerdir, tip 1 diyabet tedavisi ve tip 2 diyabet tedavisi nasıl yapılır ve tedavi hangi diyabet ilaçları kullanılır sorularının yanıtlarını bulabilirsiniz.

1. İnsülin ne işe yarar?

İnsülin, glikoz ile ilgili pek çok düzenleyici görev alır. Yediğimiz besinlerdeki karbonhidratlar midede glikoza parçalanır. Glikoz, bağırsaktan emilerek kana geçer. Kanda glikoz düzeyi arttığında pankreasta bulunan beta hücreleri adı verilen hücreler insülin salgılar.

İnsülin, glikoz molekülünün vücuttaki hücreler tarafından hücre içine alınmasını sağlar. Aynı zamanda kandaki fazla glikozun karaciğer ve kas hücreleri tarafından glikojene dönüştürülerek depolanmasını sağlar. Ek olarak karaciğer ve böbreklerde laktat ve prüvattan glikoz sentezini engeller.

2. Prediyabet ve insülin direnci nedir?

Vücut, insülini düzgün kullanamadığı zaman insülin direnci ve prediyabet denilen durumlar ortaya çıkar. İnsülin direnci durumunda kas, karaciğer ve yağ hücreleri insülin hormonuna yeterli yanıtı veremez. Sonuç olarak glikoz hücre içine alınamaz. İnsülin direnci olduğunda pankreastaki beta hücreler, daha fazla insülin üreterek kan şekeri düzeyini normal düzeyde tutmaya çalışır. Kan şeker düzeyi normal düzeyde tutulabildiği sürece mevcut durum insülin direnci olarak adlandırılır.

Prediyabet ise insülin direncinden farklıdır. Prediyabette kan şeker düzeyi normalin üstüne çıkar ama diyabet için gerekli düzeyin altında kalır. Prediyabet, insülin direnci olan kişilerde ya da pankreasında yeterli insülin üretilmeyen kişilerde ortaya çıkabilir. Prediyabeti olan kişilerde zaman içinde şeker hastalığı da gelişebilir.

2. Diyabet belirtileri nelerdir?

Yorgunluk, halsizlik, normalden fazla susamak ve sık idrara çıkmak en yaygın görülen diyabet belirtileri arasında yer alır. Sebepsiz kilo kaybı ve ve aşırı acıkmak da diğer yaygın görülen diyabet belirtileridir. Daha sık hastalanmak, yaraların yavaş iyileşmesi ve görmede değişiklik de diyabet belirtilerindendir. İdrar tahlili ile tespit edilebilecek diyabet belirtilerinden biri de idrarda glukoza rastlanmasıdır.

Diyabetin erken teşhisi için yaygın diyabet belirtilerinin görülüp görülmediğini takip etmek yerine düzenli kan şekeri ölçümü yapılması gereklidir.

3. Diyabet tipleri nelerdir?

Diyabetin bilimsel adı olan Diabetes mellitus, iki Yunanca kelimenin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuştur ve Türkçe bal sifonu anlamına gelir. Bal sifonu denilmesinin sebebi ise şeker hastalarının idranının şeker içermesidir. Diabetes insipidus isimli başka bir hastalık daha bulunmakla birlikte bu hastalığın isim benzerliği dışında diyabet ile bir ilgisi yoktur. 3 tip diyabet vardır.

  • Tip 1 diyabet hastalarında pankreas insülin salgılamaz.
  • Tip 2 diyabet hastalarında ise pankreas insülin salgılar. Fakat insüline karşı direnç geliştiği için salgılanan insülin miktarı yetersiz gelir. Sonuç olarak vücuttaki hücrelerin içine giremeyen glikoz kanda birikir.
  • Gebelik Diyabeti: Gebelik sırasında, hormonal değişimler sonucu hamile bireyin vücudunda kendi insülinine karşı direnç gelişebilir. Gebelik diyabeti, Tip 2 diyabete benzerdir. Gebelik süresince uygun bir diyet ya da insülin uygulanarak bu durum kontrol altında tutulabilir. Gebelik diyabeti, doğum sonrası kendinden iyileşir.

4. Tip 1 Diyabet

Tip 1 diyabetli hastalar, tüm diyabetli hastaların %5 ila 10’unu meydana getirir. Tip 1 diyabet daha çok çocukluk döneminde ortaya çıkar. Tip 1 diyabette vücudu mikroplara, dış etkenlere karşı korumakla görevli olan bağışıklık sistemi, pankreastaki insülin salgılayan beta hücrelerine saldırır ve onları yok eder. Sonuç olarak insülin sentezlenemez. Bu durumun sebebinin genetik etkenler ya da virüsler gibi çevresel etkenler olduğu düşünülmektedir.​

5. Tip 1 Diyabet tedavisi

Bugün için Tip 1 diyabet hastaları düzenli aralıklarla insülin enjeksiyonu yaparak diyabetin olumsuz etkilerinden korunabilir. Aralık 2014’te başlayan ve Ekim 2018’de tamamlanması planlanan, ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen bir araştımanın sonuçlarına göre insülin enjeksiyonuna alternatif gelebilir.

ATG (anti-timosit globulin), normalde organ nakillerinde kullanılan bir ilaçtır. Bağışıklık sistemi yanıtını baskılayarak organın reddedilmesini önler. Bu son araştırmaya göre 1 yıl boyunca düşük doz ATG kullanıldığında beta hücreleri korunur. Ek olarak 1 yıllık düşük doz ATG kullanımı sonucunda insülin üretimi de daha iyi hale gelir.

Deneme aşamasında olan başka bir yöntemde hayatını kaybeden ve sağlıklı bir pankreası olan vericiden insülin salgılayan beta hücrelerini de içeren pankreas adacıklarının alınır. Alınan bu beta hücreleri, şeker hastasının karaciğerine nakledilir. İşlemin başarılı olması halinde hastanın vücudunda insülin üretimi başlar. Bu yöntem, organ nakillerinde olduğu gibi hastanın bağışıklık sisteminin baskılanmasını gerektirir.

6. Tip 2 Diyabet

Tip 2 diyabetli hastalar, diyabetli hastaların %90 ila 95’ini meydana getirir. Tip 2 diyabet daha çok 40’lı yaşlardan sonra ortaya çıkar. Tip 2 diyabette kanda yüksek miktarda insülin olmasına rağmen insülinin hücrelere etkisi sınırlıdır. Bu durum, insüline karşı direnç olarak tanımlanır. Tip 2 diyabet, zaman içerisinde Tip 1 diyabete dönüşebilir.

7. Tip 2 Diyabet tedavisinde kullanılan diyabet ilaçları

Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan diyabet ilaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

  • Metformin, en yaygın kullanılan tip 2 diyabet ilaçlarından biridir. Metformin, karaciğerde glikoz üretimini ve ince bağırsaktan glikoz emilimini azaltır. Aynı zamanda hücrelerin insülin kullanarak glikoz alımını arttırır.
  • Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan diyabet ilaçlarından olan DPP IV inhibitörleri, insülin salgılanmasını uyaran bazı hormonların aktivitesini engelleyen DPP IV’ü durdurur. Ek olarak bu hormonların aktivitesini korur.
  • Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan diyabet ilaçlarından olan SGLT2 inhibitörleri ise glikozun böbrekten geri emilimini engeller.
  • Tedavide kullanılan diyabet ilaçlarından olan GLP1 agonistleri, pankreastaki alfa hücrelerinden glukagon salgılanmasını engeller. Böylece karaciğerde glikojenden glikoz üretilmez. İnsülin salgılanmasını arttırır. Beslenme sonrası besinin midede kaldığı süreyi uzatarak glikoz emilimini yavaşlatır.

Bu yazılar da ilginizi çekebilir.

Kaynakça

  1. https://www.diabetes.co.uk/body/beta-cells.html
  2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/multimedia/blood-sugar/vid-20084642
  3. https://www.britannica.com/science/gluconeogenesis
  4. https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/symptoms-causes
  5. https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/what-is-diabetes/prediabetes-insulin-resistance
  6. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT02215200
  7. https://www.trialnet.org/our-research/completed-studies/atggcsf
  8. https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/insulin-medicines-treatments/pancreatic-islet-transplantation
  9. Wu, T., Xie, C., Wu, H., Jones, K. L., Horowitz, M., & Rayner, C. K. (2017). Metformin reduces the rate of small intestinal glucose absorption in type 2 diabetes. Diabetes, Obesity and Metabolism, 19(2), 290-293.
  10. Takahara, M., Kaneto, H., Katakami, N., Matsuhisa, M., & Shimomura, I. (2012). Effect of metformin on hepatic glucose production in Japanese patients with type 2 diabetes mellitus. Endocrine journal, 59(9), 845-847.
  11. Chaudhury, A., Duvoor, C., Dendi, R., Sena, V., Kraleti, S., Chada, A., … & Kuriakose, K. (2017). Clinical review of antidiabetic drugs: Implications for type 2 diabetes mellitus management. Frontiers in endocrinology, 8, 6.

Son Düzenlenme Tarihi: 31.03.2019 Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

8 + fifteen =