Göz Sağlığı: Glokom, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Glokom, göz sağlığını tehdit eden önemli bir hastalık

1. Glokom Nedir?

Retina; gözün arka kısmında bulunan ağ tabakadır, içerdiği renge ve ışığa duyarlı hücreler görmeyi sağlar, optik sinir ise retinadaki hücrelerden aldığı sinyalleri beyindeki görme merkezine iletir. Glokom adı verilen hastalık grubunda 1 milyon sinir lifinden meydana gelen optik sinir hasar görür, görme kaybı ve körlük ortaya çıkar. Körlük sebeplerinin başında gelen, 2013’te dünya genelinde 40 ve 80 yaş aralığındaki 64 milyon 300 bin kişiyi etkileyen glokomun 2020’de 76 milyon, 2040’ta ise 111 milyon 800 bin kişiyi etkilemesi beklenmektedir.

2. Glokom Çeşitleri (Tipleri) Nelerdir?

Glokom denilince tek bir hastalıktan bahsedilmez, birden çok hastalığı kapsayan bir hastalık grubundan bahsedilir.

Primer Açık Açılı Glokom:

Primer açık açılı glokom, glokomun en yaygın formudur. Optik sinir, yavaş ve ağrısız bir şekilde hasar gördüğü için kişiler, herhangi bir görme kaybı yaşadıklarını anlamadan görme yeteneklerinin önemli bir kısmını kaybedebilir. Glokomun bu tipinde iris (gözün renkli kısmı) ve kornea (gözün en dış kısmındaki şeffaf katman) arasındaki boşluk normal olsa da gözün iç basıncı artar.​

Kapalı Açılı Glokom:

Glokomun daha nadir bir formudur. Hastalığın kronik formu yavaş ve aşamalı olarak ilerler; akut formu ise aniden ortaya çıkabilir ve hastalık başlangıcından sonra 1 gün içinde görme kaybına sebep olabilir, acil müdahale gerektirir. Bu hastalıkta gözün irisi ve kornea arasındaki drenaj açısı daralır ya da tıkanır. Bu durumun sebebi; yaşlandıkça gözün içinde bulunan lensin büyümesi, bunun sonucu olarak irisin (gözün renkli kısmı) öne doğru itilmesi ve iris ile kornea (gözün en dış kısmındaki şeffaf katman) arasındaki boşluğun daralmasıdır. Bunun sonucu olarak gözün içindeki sıvının drenaj sisteminden çıkışı engellenir, gözün içinde sıvı birikir ve göz basıncı (tansiyonu) artar.​

Normal veya Düşük Göz Tansiyonu ile Seyreden Glokom:

Glokom sanıldığının aksine göz tansiyonu anlamına gelmez, hastalığın bu formunda göz tansiyonu normal ya da düşük düzeydedir ama optik sinir hasar görür.​

Pigmenter Glokom:

Gözün renkli kısmı olan iriste bulunan renk pigmentlerinin gözdeki drenaj kanallarını tıkaması sonucu sıvı gözü terk edemez ve göz tansiyonu artar, koşu gibi aktiviteler bazen bu duruma sebep olabilir.​

Sekonder Glokom:

Hastalığın bu tipi bir göz yaralanması ya da hastalığı sonucu ortaya çıkar; göz anormallikleri, ilaçlar ve nadiren göz ameliyatları da bu duruma sebep olabilir.

Çocukluk Glokomu:

Her ne kadar genelde yaş ilerleyince ortaya çıksa da çocuklarda da görülebilir, bu durum doğumdan itibaren olabilir ya da yaşamının ilk birkaç yılı içinde ortaya çıkabilir

3. Glokom ile İlgili Risk Faktörleri Nelerdir?

  • Artan yaş, bu hastalığa yakalanma riskini arttırır. Özellikle 60 yaşın üzerinde risk önemli oranda artar.
  • Ailede başka bir glokom hastası akrabaya sahip olmak önemli bir risk faktörüdür.
  • Diyabet hastası olmak, diyabet teşhisi aldıktan sonra geçen sürenin uzaması, artan açlık kan glikoz düzeyi
  • Orak hücreli anemi hastası olmak
  • Kalp hastası olmak
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon) hastası olmak
  • Göze alınan darbeler, gözün içten hasara uğraması gibi göz tansiyonunu arttırabilecek durumlar
  • Optik sinir hassasiyeti ve normalden ince korneaya sahip olmak
  • Kortizon gibi kortikosteroidleri uzun süre kullanmak (sekonder glokom için)
  • İleri düzeyde miyop ya da hipermetrop olmak diğer önemli risk faktörleridir.

4. Glokom Teşhisi ve Tedavisi

  • Hastalığın gelişmesini önleyebilmek için 40 yaşından genç kişiler her 5 yılda bir, 40 ila 54 yaş arasındaki kişiler 2 yılda bir, 55 yaşından büyük kişiler ise her yıl göz muayenesi yaptırmalıdır. Göze darbe alınabilecek sporlar ya da işler yapılırken uygun koruyucu gözlük kullanılması gerekir. Ailedeki glokom geçmişinin bilinmesi yerinde olur.
  • Teşhis için tonometre ile göz tansiyonu ölçülür, dilate göz muayenesi ve görüntüleme testleri yapılır. Görsel alan testi ile görme kaybı olan bölgeler kontrol edilir. Pakimetre ile kornea tabakasının kalınlığı ölçülür ve gonyoskopi ile drenaj açısı belirlenir.
  • Glokom tedavisi için ilk aşamada göz damlaları kullanılır. Göz damlaları, göz damlasının içeriğine bağlı olarak gözdeki sıvı üretimini azaltmak ya da gözden sıvı çıkışını arttırmak için kullanılır.
  • Göz damlası yoluyla istenilen yarar elde edilemezse ağızdan da ilaç alınması gerekebilir. Genelde karbonik anhidraz inhibitörleri kullanılır.
  • Tedavi yöntemi olarak lazer tedavisi, filtreleme tedavisi, drenaj tüpü yerleştirilmesi ve minimal invazif glokom ameliyatı gibi cerrahi yöntemler de kullanılabilir.

Kaynakça:

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/glaucoma/symptoms-causes/syc-20372839
  2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/glaucoma/diagnosis-treatment/drc-20372846
  3. https://nei.nih.gov/health/glaucoma/glaucoma_facts
  4. https://www.aoa.org/patients-and-public/eye-and-vision-problems/glossary-of-eye-and-vision-conditions/glaucoma
  5. https://www.who.int/blindness/causes/priority/en/index6.html
  6. Zhao, D., Cho, J., Kim, M. H., Friedman, D. S., & Guallar, E. (2015). Diabetes, fasting glucose, and the risk of glaucoma: a meta-analysis. Ophthalmology, 122(1), 72-78.
  7. Tham, Y. C., Li, X., Wong, T. Y., Quigley, H. A., Aung, T., & Cheng, C. Y. (2014). Global prevalence of glaucoma and projections of glaucoma burden through 2040: a systematic review and meta-analysis. Ophthalmology, 121(11), 2081-2090.

Yayımlanma Tarihi: 01.01.2019        Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

nineteen + fifteen =