Kanser Tedavisi: Kemoterapinin Yan Etkileri

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Kemoterapinin Yan Etkileri 1: Kemoterapi Sadece Kanser Hücrelerini mi Etkiler?

İlk kemoterapi ilaçları; 1942 yılında 2. Dünya Savaşı’nda kimyasal savaş için kullanılan gazlardır. Kanserle savaşta kullanılan bu ilaçlar, genel olarak kanser hücrelerine spesifik ilaçlar değildir. Kanser hücrelerine hedeflenmiş ilaçlar olmadıkları için sağlıklı hücrelere de zarar verir. Bu ilaçların yan etkileri arasında kemobeyin veya bilişsel kayıplar, anemi, kalp sorunları ve ölüm sayılabilir.

Kemoterapinin Yan Etkileri 2: Kemobeyin Nedir?

Kemobeyin, kanser tedavisi sırasında ve sonrasında ortaya çıkabilen bilişsel problemlerdir. Kanser tedavisi sırasında veya sonrasında kanser hastalarında ortaya çıkan dalgınlık, konsantrasyon zorluğu, sıradışı düzensizlik, doğru kelimeyi bulmada, yeni şeyler öğrenmede ve çoklu görevleri yerine getirmede zorluk, kısa süreli hafıza problemleri v.b. bilişsel problemler kemobeyin olarak adlandırılır.

Bilim insanları ve ilgili kuruluşlar, kemobeyinde kemoterapi kadar radyoterapi ve kanserin kendisinin de etkili olduğunu belirtseler de elde edilen bilimsel sonuçlar kemoterapinin önemli etkisini göstermektedir. Kullanılan ilaçlar, yaygın bir şekilde nörotoksisiteye sebep olur. Nörotoksisite; insan yapımı veya doğal maddelerin sinir sistemimizin normal işlevini bozmasıdır. Bu durum sinir hücrelerinin ölmesi ile dahi sonuçlanabilir ve belirtileri, kemobeyindeki belirtiler ile benzerdir.

Kemoterapinin Yan Etkileri 3: Kemoterapi Anemiye Sebep Olabilir mi?

Kan hücrelerimiz kemik iliğinde üretilir, kemoterapi ise kemik iliğini etkileyerek daha az kırmızı kan hücresi, beyaz kan hücresi ve trombosit üretilmesine sebep olur. Uygulanan tedavi sonucu kırmızı kan hücresi sayısının önemli miktarda azalması ile anemi ortaya çıkabilir. Bu durum kanda daha az oksijen taşınmasına, sonuç olarak halsizlik, nefes darlığı gibi belirtilere yol açar.

Kemoterapinin Yan Etkileri 4: Kemoterapi Kanama Riskini Arttırabilir mi?

Trombositler, bir yaralanma durumunda kanın pıhtılaşmasını sağlayarak kanama sonucu ölmemizi önleyen hücrelerdir. Kemoterapi ve radyoterapi, trombosit üretimini azaltarak kanama olma ihtimalini arttırır.

Kemoterapinin Yan Etkileri 5: Kemoterapi Kalbe Zarar Verir mi?

Tedavide kullanılan ilaçların bir kısmı kalpte hasara hatta kalp krizine sebep olabilir. Trastuzumab, pertuzumab, doksorubisin gibi ilaçlar kalp kasını zayıflatarak kalbe zarar verebilir. Taxol gibi ilaçlar ise kalp ritminde bozulmaya sebep olabilir. Fluorourasil gibi ilaçlar, koroner atardamarda kasılmalara ve kalp krizine sebep olabilir.

Kemoterapinin Yan Etkileri 6: Kemoterapi Ölüme Sebep Olabilir mi?

Tedavi planlamasının doğru yapılıp yapılmaması ölüm oranı üzerinde belirleyici olabilir. İngiltere’de 2016 yılında yayımlanan bir araştırmanın sonuçlarına göre kemoterapi uygulanan hastalarda (küçük hücreli olmayan akciğer kanseri ve meme kanseri hastaları) ilk 30 gün içinde ölüm oranı yüksektir. Yaklaşık 30 bin hastanın dahil olduğu araştırmada hastaların %4’ü ilk 30 gün içinde ölmüştür. Bazı hastanelerde ilk 30 gün içinde ölen hasta oranı ise %50’ye yakındır. Hastaneler arasındaki ölüm oranı farklılıkları, tedavi uygulamasının doğru planlanmasının önemini göstermektedir.

Kaynakça:

  1. Agarwal, M. B. (2016). Is cancer chemotherapy dying?. Asian journal of transfusion science, 10(Suppl 1), S1.
  2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chemo-brain/symptoms-causes/syc-20351060
  3. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Neurotoxicity-Information-Page
  4. Petzold, A., Mondria, T., Kuhle, J., Rocca, M. A., Cornelissen, J., te Boekhorst, P., … & Hintzen, R. (2010). Evidence for acute neurotoxicity after chemotherapy. Annals of neurology, 68(6), 806-815.
  5. Magge, R. S., & DeAngelis, L. M. (2015). The double-edged sword: neurotoxicity of chemotherapy. Blood reviews, 29(2), 93-100.
  6. Rodgers, G. M., Becker, P. S., Blinder, M., Cella, D., Chanan-Khan, A., Cleeland, C., … & Matulonis, U. A. (2012). Cancer-and chemotherapy-induced anemia. Journal of the National Comprehensive Cancer Network, 10(5), 628-653.
  7. https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/treatment-types/chemotherapy/chemotherapy-side-effects.html
  8. Wallington, M., Saxon, E. B., Bomb, M., Smittenaar, R., Wickenden, M., McPhail, S., … & Peake, M. (2016). 30-day mortality after systemic anticancer treatment for breast and lung cancer in England: a population-based, observational study. The Lancet Oncology, 17(9), 1203-1216.

Bir Yanıt Yazın

17 + 10 =