Migrenin Belirtileri, Sebepleri ve Tedavisi

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Migren ağrısı katlanılamaz bir durumdur. Peki migren nedir? Migren belirtileri, migrenin nedenleri nelerdir? Migren tedavisi nasıl yapılır?

Bu yazıda bilimsel kaynaklardan hareketle migreni tanımlayacak, sonrasında migren belirtileri ve migren tedavisi üzerinde duracağız.

1. Migren nedir? Migren ağrısının farkı nedir?

Migren; oldukça yaygın görülen ve aslında baş ağrısından çok daha fazlası olan, kompleks nörolojik bir hastalıktır. Migren ve migren ağrısı; kadınlarda daha sık görülür, tekrarlayan baş ağrıları şeklinde yıllarca devam eder ve beynin birçok bölgesini etkiler.

Migren ve migren ağrısı; kadınlarda daha sık görülür, tekrarlayan baş ağrıları şeklinde yıllarca devam eder ve beynin birçok bölgesini etkiler.

Migrenin belirtileri arasın en önemlisi migren ağrısıdır, bu ağrıyı diğer baş ağrı çeşitlerinden ayırt edebilmek için migren ağrısının karakteri iyi bilinmelidir. Migren ağrısı, tipik olarak tek taraflı zonklama şeklinde olur, bu ağrı orta şiddetli ya da çok şiddetli seyredebilir.

Migren atağı sırasında çalışmak; birçok kişi için neredeyse imkansızdır, migren ataklarından etkilenen kişilerin %50’sinin iş ve okul hayatlarındaki üretkenliği %50 oranında azalır. Bu kişiler, her üç ayda bir en azından bir gün işe ya da okula devamsızlık yapmak durumunda kalabilirler.

2. Migren belirtileri nelerdir?

Migren belirtileri; kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Mide bulantısı, kusma, ishal, görme kabiliyetindeki değişiklikler, ışık, ses ve kokulara karşı aşırı duyarlılık, ışık fobisi, ses fobisi ve baş dönmesi yaygın görülen migren belirtileridir. Baş dönmesi, hastaların %30’unu etkiler.

Migren ağrısından 48 saat öncesine kadar ve ağrı sırasında konsantrasyon düşüklüğü, mod değişimleri, göz yaşarması, burun tıkanıklığı ve burun akıntısı, ağrı geçtikten sonraysa yorgunluk gibi migren belirtileri ortaya çıkabilir.

Migrenin belirtilerinden biri: Migren Aurası

Migren hastalarının üçte birinde görülen migren aurası, migrenin belirtilerinden biridir. Migren aurası olduğunda görme, konuşma ve hareket ile ilgili problemler görülür.

3. Migren en çok kimlerde ve ne zaman görülür?

Türkiye’de migrenin toplum içinde görülme sıklığı, yaklaşık olarak %16’ dır. Migrenin genetik ve çevresel faktörlerin toplu etkisi sonucu ortaya çıktığı düşünülür. Genel olarak her 4 migren hastasının 3’ü kadın, 1’i erkektir, bu durum hormonlarla ilgili olabilir. Çünkü araştırma sonuçlarına göre hormonlarla migrenin arasında güçlü bir ilişki bulunur.

Migren hastalarının yaklaşık yarısında ilk migren baş ağrısı çocuklukta veya gençlik döneminde ortaya çıksa da en çok 25-55 yaşları arasında görülür. Migren, genelde ergenlikte başlar ve migren ataklarının sıklığı menstrüasyon (adet) döngüsünden etkilenir. Migren ataklarının sıklığı; menopoz, hamilelik ve emzirme dönemlerinde değişir.

4. Migren sebepleri nelerdir?

Migren, beynin erken uyarı sisteminin aşırı uyarılması sonucu meydana gelir. Migren ağrısı, beyindeki sinirlerde inflamasyon ve kan damarlarındaki şişme ile ilgilidir. Serotoninin bu durumda önemli rol oynadığı düşünülür.​

ABD’deki Mayo Klinik’te baş ağrısı bölümünde nörolog olan Dr. Michael Cutrer, migrenin beynin erken uyarı sisteminin aşırı hassas olmasından kaynaklandığını belirtmektedir.

Bu uyarı sistemi, normalde beyne ya da üst omuriliğe tehdit oluşturan uyaranları algılar. Kendisi de migrenden muzdarip olan Dr. Cutrer’a göre migren hastalarında bu sistemi aktive eden eşik çok düşüktür ve etraftaki, beyin için gerçekte tehdit oluşturmayan şeyler bu sistemi gereksiz yere aktive edebilir. Bu nöral uyarılabilirliğin sebebi; tam olaral bilinmese de araştırmacılar migren hastası olma riskinin %60’a varan oranlarla kalıtsal, genetik faktörlerden kaynaklandığını tahmin etmektedir. ​

Stres, çikolata ve kafeinli gıdalar tüketmek; migreni tetikleyebilir, ek olarak fiziksel aktivite migreni kötüleştirebilir. Sürekli seyahat etmek ve uyku düzensizliği, migreni daha kötü hale getirebilir. Migrenli kadınların yaklaşık olarak %60’ı, adet (regl) dönemlerinde daha şiddetli ağrı yaşamaktadır, bunun sebebi hormonlar olabilir.​

Migren hastası, bir migren günlüğü tutmaya başlamalıdır ve bu günlüğe neler yaptığı, migren atağının ne zaman başlayıp ne zaman bittiği, belirtiler vb. bilgileri yazmalıdır, böylelikle migren atağını tetikleyen etkenler belirlenebilir.

5. Migren nasıl tedavi edilir?

Gözlerin güneş ışığına doğrudan maruz kalması; migren hastalarını olumsuz yönde etkiler ve migren belirtilerini şiddetlendirebilir. Bu sebeple migrenli hastalar güneş gözlüğü kullanmayı ihmal etmemelidir.

Akupunktur ve botoks, migren tedavisinde kullanılabilir. Migrenin belirtilerinden ağrının akupuntur ile tedavisi, ilaç tedavisine göre daha etkili bir rahatlama sağlar. Botoks, tıp otoriteleri tarafından onaylanmış bir ağrı hafifletme yöntemi olarak yaygın bir şekilde kullanılır.​

İlaçlı migren tedavisi; akut ve önleyici migren tedavisi olmak üzere iki kategori altında incelenebilir, akut ilaçlı migren tedavisinde migren ataklarını hafifletmek amaçlanırken önleyici ilaç tedavisinde atakların uzunluğu, sıklığı ve şiddeti hafifletmeye çalışılır.​

Migren ağrısının akut tedavisinde hangi ilacın kullanılacağı belirlenirken ağrı şiddeti önemli bir parametredir. Ağrı hafif ya da orta şiddetli ise başlangıçta asetaminofen (parasetamol) veya bir nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) (Örnek: aspirin, ibuprofen) kullanılabilir.

Bu ilaçlar migrenin belirtilerini hafifletmede başarılı olmazsa ikinci aşamada migren tedavisi için triptan kullanımına başlanabilir. Hastayı hareketsiz kılan şiddetli ataklar varsa ve tedavinin kullanılamamasına sebep olacak herhangi bir durum yoksa triptan başlangıçta kullanılabilir. Hasta bu ilaçlara yanıt vermezse triptan ve NSAİİ’ler (naproksen sodyum) birlikte kullanılabilir.

Bu kombinasyon ile migren belirtilerinde hafifleme olmazsa zorunlu olarak normalde kullanımı tercih edilmeyen opioidler ve deksametazon gibi ilaçlar kullanılabilir. Hastanın güvenliği için bu ilaçların sıkı şekilde takip edilmesi gerekir. Alternatif olarak burun spreyi ya da enjeksiyon yoluyla dihidroergotamin içeren bir ilaç verilebilir. Hastanın migren ataklarının şiddeti değişkense farklı ilaçlar kullanılabilir.​

Önleyici migren ilaç tedavisinde ise topiramat (aslında epilepsi nöbetleri için geliştirilmiştir), propanolol (geleneksel olarak anjin ve yüksek tansiyon tedavisinde kullanılır), timolol (beta bloker) ve divalporeks sodyum (nöbet tedavisi için geliştirilmiştir) gibi ilaçlar kullanılır. ​

Araştırma sonuçlarına göre damardan verilen magnezyum sülfat, migrenin belirtileriyle ilgili herhangi bir fayda sağlamazken ağızdan yüksek doz (600mg/gün) magnezyum alımı migrenin belirtilerinin hafiflemesini sağlar.

Hiperkapni ile İlaçsız Migren Tedavisi

Migren, beyin içindeki damarlardaki kanın beyni yeterli oksijenle besleyemediği durumda bir reaksiyonlar zincirinin parçası olarak ortaya çıkar. Bozulan beyin oksijen iletimi, migren ataklarını tetikleyebilir ve şiddetlendirebilir.

Hiperkapni, kandaki karbondioksit seviyesinin yükselmesidir. Hiperkapni olduğunda beyin damar yolu genişler ve belirgin bir şekilde beyin oksijen iletimini arttırır. Hiperkapni, migren ataklarını durdurabilir.

Hiperkapni, bir kompakt kısmi yeniden solunum cihazıyla tetiklenebilir. Kompakt yeniden solunum cihazı, hava geçişine izin verecek ama azaltacak uygun büyüklükte gözenekleri olan bir kutudur. Kişi; ağız yoluyla kutunun ağızlığından nefes alabilir, kişinin burnu kapalıdır, böylelikle her nefes alışta alınan soluktaki karbondioksit düzeyi belirli miktar artar. Sonuçta hiperkapni tetiklenir, beyni oksijenle besleyen kan damarları yüzde yetmişe kadar genişler, yıkıcı reaksiyonlar zincirini durmuş olur.

Az sayıda insan üzerinde yapılan yeni bir araştırmada auralı migren hastası olan 11 kişi (ortalama yaşları 35,5 olan 3 erkek ve 8 kadın) katıldı.

Migren aurası olan hastalarda baş ağrısı başlamadan önce veya ağrının ilk gelişme döneminde migrenin belirtileri arasında yer alan ve “aura” denilen genellikle 10-30 dk süren nörolojik belirtiler meydana gelir. Migren aurası ilişkili belirtiler, görmede veya duyusal işlevlerde değişiklik şeklinde olabilir.

Bu pilot çalışmada cihazın etkinliği ve güvenliği hakkında başlangıç verileri toplandı. Migren ataklarına karşı vücudun kendi doğal savunmasını harekete geçirmek için havada doğal olarak bulunan karbondioksit ve oksijen kullanıldı.

Yetişkin auralı migren hastaları, aura semptomlarının başlangıcında 20 dakika boyunca bir kısmi yeniden solunum cihazını veya bir sahte cihazı kendilerine uyguladı.

11 katılımcı 41 migren atağını kendi kendine tedavi etti. Kısmi yeniden solunum cihazının her kullanımında ağrı giderici etkisi önemli ölçüde arttı. Hastaların %45’inde ilk kullanımda, %78’inde ise ikinci kullanımda etki görüldü.

Araştırmanın sonuçlarına göre bazı migren hastaları, solunan havanın bileşimini değiştiren yeni geliştirilmiş bir kısmi yeniden solunum sistemi kullanarak, ilaç kullanmadan migren ataklarından kurtulabilir.

Böylelikle ilaç kullanmayı bırakabilir ya da daha düşük doz ilaç kullanarak hayatına devam edebilir. Bu sonuçlar umut verici ve belki de yöntem yakın gelecekte migren belirtilerini hafifletmek ya da önlemek için migren tedavisinde kullanılmaya başlanabilir.

Bu yazılar da ilginizi çekebilir.

Kaynakça


  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4412887/
  2. Piane, M; Lulli, P; Farinelli, I; Simeoni, S; De Filippis, S; Patacchioli, FR; Martelletti, P (2007 Dec). “Genetics of migraine and pharmacogenomics: some considerations.”. The journal of headache and pain 8 (6): 334–9.
  3. https://www.thelancet.com/journals/laneur/article/PIIS1474-4422(14)70220-0/fulltext
  4. Macgregor EA. Menstrual migraine: Therapeutic approaches. Therapeutic Advances in Neurological Disorders. 2009;2(5):327- 36. doi: 10.1177/1756285609335537.
  5. https://www.nhs.uk/conditions/migraine/prevention/
  6. Tfelt‐Hansen, P., Standnes, B., Kangasneimi, P., Hakkarainen, H., & Olesen, J. (1984). Timolol vs propranolol vs placebo in common migraine prophylaxis: a double‐blind multicenter trial. Acta neurologica scandinavica, 69(1), 1-8.
  7. Ong, J. J. Y., & De Felice, M. (2018). Migraine treatment: current acute medications and their potential mechanisms of action. Neurotherapeutics, 15(2), 274-290.
  8. Marmura, M. J., Silberstein, S. D., & Schwedt, T. J. (2015). American Headache Society evidence assessment. The acute treatment of migraine in adults: the American Headache Society Evidence Assessment of Migraine Pharmacotherapies. Headache, 55, 3-20.
  9. Worthington, I., Pringsheim, T., Gawel, M. J., Gladstone, J., Cooper, P., Dilli, E., … & Becker, W. J. (2013). Canadian Headache Society Guideline: acute drug therapy for migraine headache. Canadian Journal of Neurological Sciences, 40(S3), S1-S3.
  10. Hesami, O., Sistanizad, M., Asadollahzade, E., Johari, M. S., Beladi-Moghadam, N., & Mazhabdar-Ghashghai, H. (2018). Comparing the Effects of Atorvastatin With Sodium Valproate (Divalproex) on Frequency and Intensity of Frequent Migraine Headaches: A Double-blind Randomized Controlled Study. Clinical neuropharmacology, 41(3), 94-97.
  11. Choi, H., & Parmar, N. (2014). The use of intravenous magnesium sulphate for acute migraine: meta-analysis of randomized controlled trials. European Journal of Emergency Medicine, 21(1), 2-9.
  12. Peikert, A., Wilimzig, C., & Köhne‐Volland, R. (1996). Prophylaxis of migraine with oral magnesium: results from a prospective, multi‐center, placebo‐controlled and double‐blind randomized study. Cephalalgia, 16(4), 257-263.
  13. Fuglsang, C. H., Johansen, T., Kaila, K., Kasch, H., & Bach, F. W. (2018). Treatment of acute migraine by a partial rebreathing device: A randomized controlled pilot study. Cephalalgia, 0333102418797285.

Yayımlanma Tarihi: 10.01.2019 Güncellenme Tarihi: 10.03.2019 Yazar Eğitim Düzeyi: PhD

Bir Yanıt Yazın

2 − 2 =