Şişmanlık ya da Fazla Kilolu Olmak Yararlı da Olabilir mi?

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Şişmanlık ve kilolu insanların karşılaştırması, Esprili Karşılaştırma, 1806, İngiltere Wellcome Collection. CC BY

1. Fazla kilolu olmanın sağlığa muhtemel yararları neler?

Günümüzde fazla kilolu olmak ve şişmanlık zararlı olarak görülüyor ve bu konuda bir fikir birliği var. Ancak, kilolu insanlar hakkındaki bazı doğru bildiklerimiz aslında yanlış olabilir.

Birçok araştırma, önerilen ideal kilonun biraz üzerinde ağırlığa sahip olmanın aslında ömrümüzü ve yaşam kalitemizi etkileyen birçok hastalık ve dengesizliği azaltarak sağlığa faydası olduğunu gösteriyor. Yani fazla kilolar kararında olduğunda o kadar da zaralı değil gibi görünüyor. Fazla kilolu olmanın yarar sağlayabileceği hastalıklar arasında akciğer kanseri, menopoz öncesi göğüs kanseri ve kemik erimesi de bulunuyor. Aşırı uçlar dışında, şişman ya da obez sınıfında bulunan kiloların bile bazı avantajları var olabiliyor. İşte bu yazıda biz genel kanının aksine olan sonuçlardan bahsedeceğiz ve sizi biraz şaşırtmaya çalışacağız.

2. Kilolu insanlar daha düşük akciğer kanseri riskine sahip

“Büyük Şişman Yalanlar” kitabının yazarı Dr. Gleen A. Gaesser, en az 35-40 araştırmada kilolu insanlarda kanser riskinin ve kanserden ölüm riskinin azaldığının görüldüğünü belirtiyor. En tehlikeli kanserler arasında başı çeken akciğer kanseri ise kilolu olmanın faydasının en fazla görüldüğü kanserlerden.

Amerikan Ulusal Kanser Enstitüsü’nün sponsor olduğu, 20-80 yaş aralığındaki 3607 akciğer kanseri hastasının 9681 sağlıklı kişiyle karşılaştırıldığı bir araştırmanın sonuçları bu açıdan oldukça değerli. Bu araştırmaya göre vücut kitle indeksi 22-24,9 aralığında olan kadınların vücut kitle indeksi değeri 28 olan kadınlara göre akciğer kanserine yakalanma riskleri %140’ tan daha fazla. Yani, önerilen ideal kiloda olmaktansa fazla kilolu olmak avantaj sağlıyor gibi görünüyor. Vücut kitle indeksi 22’nin altında olan, fazla kilolu olmayan kadınlar, risk şişman kadınlara göre %190 daha yüksek çıkıyor.

İyi tasarlanmış, sigara kullananlar ve kullanmayanların ayrı ayrı incelendiği ve araştırmanın ilk yıllarında gerçekleşen ölümlerin istatistiklerin dışında bırakıldığı pek çok araştırma mevcut. Bu türde teşhis edilememiş hastalıklara bağlı ölümlerin (zayıflıkla ilişkili ölümler de dahil) araştırma dışında tutulduğu çok sayıda araştırma da benzer sonuçları ortaya koyuyor.

2017’de yayımlanan bir araştırmada, 2000-2010 yılları arasında, bölgesel ileri evre küçük hücreli olmayan akciğer kanserli 291 hasta incelendi. Bu araştırmanın sonuçlarına göre şişmanlık durumunda hastalar, normal kilolu hastalara göre daha fazla hayatta kalıyor.

3. Ayarında şişmanlık kemik erimesine (osteoporoz) karşı koruyucu olabiliyor

Kemikteki mineral yoğunluğunun bozulması olarak tanımlanan kemik erimesi (osteoporoz), kemik kırılma riskini büyük ölçüde artırıyor. Şişmanlık, kemik erimesinden sıkıntı çekme olasılığını azaltıyor. Bunun nedeni henüz çok kesin olmasa da hormonal, mekanik ve beslenme etkenlerinin rolü olduğu düşünülüyor.

Kilolu kadınlar; kanlarında daha yüksek östrojen bulunduruyor, bu ise kemik kaybına karşı koruma sağlıyor. Menopoz sonrasında dahi yağ dokularında az da olsa östrojen üretimi devam edebiliyor. Kilolu kadınlar daha fazla besin tüketiyorlar, belki bu da kemikler için daha fazla besin sağlıyor. Birçok araştırma; kararında bir şişmanlık ya da ılımlı bir obezitenin kemik erimesine karşı koruyucu olduğunu gösteriyor.

4. Fazla kilolar menopoz öncesi koruma sağlıyor

337 binden fazla kadının incelendiği 7 farklı araştırmanın sonuçlarına göre vücut kitle indeksi (VKİ) arttıkça menopoz öncesi göğüs kanseri riskinin azalıyor. VKİ değeri 31 ve üzerinde olan kadınlar, VKİ değeri 21 ve altında olan kadınlara göre %46 daha düşük göğüs kanseri riskine sahip. 570 bin kişinin incelendiği, Norveç’te yapılan bir çalışma da dahil olmak üzere birkaç araştırma da benzer bulgular ortaya koyuyor. Hem yüksek vücut kitle endeksi değerleri hem de gençlikten menopoza kadar kazanılan kilolar da menopoz öncesi göğüs kanseri riskinin azalmasıyla ilişkili görünüyor. Bir araştırmanın sonuçlarına göre 18 yaşından itibaren 20 kilodan fazla alan kadınlardaki göğüs kanseri riski, 3’ün altında kilo alan ya da veren kadınlara göre %40 daha düşük.​

Araştırmalar, menopoz sonrası kadınlar için göğüs kanseri ile VKİ değerleri ilişkisini menopoz öncesi ilişkinin tam tersi şekilde ortaya koyuyor. Ancak, menopoz sonrasında yüksek VKİ değerleriyle birlikte gelen risk artışı genellikle %20-30’u geçmiyor. Bu risk artışı, menopoz öncesi kadınlarda ince olmanın neden olduğu riskten (genel olarak %40-50) daha düşük.

2000 yılındaki bir rapora göre yaşla birlikte kilo alan kadınlarda (18-50 yaş arasında 8 kilo alan), kiloları değişmeyen ve yetişkin dönemde kilolu olmayan veya obez kalan kadınlara göre çok az risk bulunuyor. Daha yüksek riske sahip olanlar yetişkinliklerinde 27 kilo veya daha fazla, yani çok fazla kilo alan kadınlar oluyor.

Sonuç olarak kararında bir şişmanlık, menopoza kadar yavaş bir şekilde ve abartmadan kilo almak, menopoz öncesinde göğüs kanseri açısından fayda sağlıyor gibi görünüyor.

5. Yüksek VKİ ve düşük kanser riski ilişkisinin ardındaki muhtemel neden

Yüksek VKİ ile bazı kanser türleri arasında bulunan düşük risk ilişkisinin nedeni henüz aydınlatılmış değil. Belki de fazla kilolu insanlar (kilolu kadınlar ve erkekler) daha fazla antikanserojen beta karoten tüketiyor. Yaklaşık 26 bin Finlandiyalı erkek ile gerçekleştirilen bir araştırmaya göre yüksek VKİ değerlerine sahip olan erkeklerde sebze ve antioksidan tüketiminin daha yüksek olduğu görülüyor. Bu erkeklerde akciğer kanseri oranları daha düşük.

Bazı kanser hastalıklarında iyileşme oranlarının, kilosu yüksek olan bireylerde daha fazla olduğu görülüyor. Belki de iyileşme sürecinde vücut daha fazla enerjiye ihtiyaç duyuyor ve kilolu bireylerde daha büyük bir enerji rezervi bulunması bir avantaj sağlıyor.

6. Kilolu insanlarda romatoid artrit riski daha düşük olabiliyor

Araştırma sonuçlarına göre vücut kitle indeksi (VKİ) ne kadar yüksek olursa, kronik artrit gelişme olasılığı o kadar düşük oluyor. Yüksek VKİ’nin romatoid artrit üzerindeki olumlu etkisi sadece erkeklerde görülüyor. 383 hastanın incelendiği, 2016 yılında Romatoloji dergisinde yayımlanan bir araştırmadan elde edilen verilere göre aşırı kilolu ve obez erkekler %63’e varan oranlarda daha az kas-iskelet sistemi bozukluğu geliştiriyor. Belki yağ dokusu ile ilgili faktörler, erkeklerde romatoid artritten koruyucu mekanizmalara katkıda bulunuyor.

7. Kilolu olmak demans (bunama) riskini azaltıyor olabilir

Daha önceleri fazla kiloların demans riskini arttırdığı düşünülüyordu. Fakat yaklaşık 2 milyon insan üzerinde yapılan bir araştırmanın sonuçları, orta yaştaki fazla kilolu kişilerin normal kilolu veya düşük kilolu olanlara göre demans geliştirme olasılığının daha düşük olabileceğine işaret ediyor.

Bu araştırmanın başlangıcında ortalama yaşı 55 olan 1 milyon 958 bin 191 İngiliz yetişkinin yaklaşık 20 yıllık tıbbi kayıtları incelendi. 15 yıllık takip süresince bu kişilerden 45 bin 507 tanesinde bunama görüldü.

15 yılın sonunda elde edilen sonuçlara göre aşırı kilolu ve obez insanlar, normal kilolulara göre yaklaşık % 30 daha az bunama riski taşıyor. Bunun aksine düşük kilolu insanlar, vücut kitle indeksi normal olanlara göre %34 daha fazla bunama geliştiriyor.

8. Kilolu olmak daha güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olmanızı sağlayabiliyor

Şişmanlık durumunda bireyin organlarının etrafındaki omentum yağı olarak adlandırılan derin yağ tabakaları, bağışıklık sistemi ile hücresel düzeyde etkileşime girebiliyor. Bağışıklık sisteminizin cevabının düzenlenmesinde yardımcı olan bu yağ, vücudun biyolojik savunma mekanizmasını esas olarak dizginliyor ve bağışıklık sisteminin zararlı etkilerini önlüyor.

Karın yağlarında bulunan mezenkimal kök hücreler, dokuları hızlı bir şekilde onarabiliyor. Omentum, bağışıklık yanıtını düzenleyici miyeloid kökemli baskılayıcı hücreler ve mezenkimal kök hücrelerden ayırt edilemeyen omnipotent kök hücreler olmak üzere doku onarımını destekleyen en az iki hücre grubunu içeriyor. Bu verilere dayanarak omentumun yabancı invazyon ve doku hasarına cevaben doku onarımı ve iyileşmesini sağlayan bir organ olduğu öne sürülüyor.

Fazla yağ, darbe ve kesiklere karşı bariyer oluşturarak vücudu hasarlara, yaralanmaya karşı da belirli ölçüde koruyor.

9. Kilolu insanlar solunum yolu hastalıklarını daha kolay atlatıyor

Hem hastalanma hem de iyileşme sürecinde, tüberküloz, amfizem, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve bronşit gibi solunum yolu hastalıklarında kilolu olmak avantaj sağlıyor. Yüksek tansiyona sahip kilolu insanlar (kadın ve erkekler) normal kilolu bireylere göre iyileşme hızları daha yüksek. Kilolu iseniz bronşiti daha hızlı atlatabilirsiniz.

10. Diyabete bağlı ölüm oranı kilolu nüfusta daha düşük

VKİ değerleri yüksek olan Tip 2 diyabetliler, VKİ değerleri ortalama olan ya da daha düşük olan diyabetlilere göre oldukça düşük ölüm oranlarına sahip. 2018 yılında yayımlanan bir meta-analiz (daha önce yapılmış çalışmaların sonuçlarını topluca yeniden değerlendiren) araştırmasında diyabetli 250 bin hastanın dahil olduğu toplam 20 çalışma incelendi.

Bu araştırmanın sonuçlarına göre diyabetli normal kilolu hastalar ile karşılaştırıldığında diyabetli fazla kilolu hastalarda tüm nedenlere bağlı ölüm riski anlamlı derecede düşük. Bununla birlikte, şişmanlık hayatta kalmayı sadece yaşlı hastalarda olumlu etkiliyor.

11. Sonuç: Kararında fazla kilolu olmaktan zarar değil yarar geliyor

Şişmanlık ile ilgili olan bu sağlık avantajlarının kiloya mı, vücut yağlarına mı ya da kilonun rastlantısal ilişkili olduğu farklı etkenlere mi bağlı olduğu henüz net olarak bilinemiyor. Çok ince vücut yapısına sahip olmanın moda olduğu ve ince olmanın daha sağlıklı olmakla ilişkilendirildiği günümüzde kilolu olduğunuz için kendinizi mutsuz hissediyorsanız yukarıda değinilen bilgilerle bir nebze teselli bulabilirsiniz.

Fazla kilolu insanlar, ince insanlara göre daha az soğuk algınlığı geçirecek, bunama ve romatoid artrit hastası olma riskleri daha düşük olacak. Hava yastığı gibi görev yapan vücut yağları, kaza ve saldırılara karşı da sizi avantajlı kılacak, kısacası siz kilolu olduğunuza üzülmeyin, zayıf olanlar üzülsün ama kiloyu da fazla abartmayın lütfen.

Sitemizden bu yazı da ilginizi çekebilir.

Çağın Hastalığı: Obezite ve Aşırı Kilo

Kaynakça

  1. Lam VK  ve diğ., Obesity is associated with long-term improved survival in definitively treated locally advanced non-small cell lung cancer (NSCLC), Lung Cancer. 2017
  2. van den Brandt PA ve diğ., Pooled analysis of prospective cohort studies on height, weight, and breast cancer risk, Am J Epidemiol. 2000
  3. Graham A. Colditz Bernard Rosner, Cumulative Risk of Breast Cancer to Age 70 Years According to Risk Factor Status: Data from the Nurses’ Health Study, American Journal of Epidemiology, 2000
  4. Breslow RA ve diğ., Long-term recreational physical activity and breast cancer in the National Health and Nutrition Examination Survey I epidemiologic follow-up study, Cancer Epidemiol Biomarkers Prev., 2001
  5. Paul Knekt ve diğ., Leanness and lung‐cancer risk, International Journal of Cancer, 1991
  6. Ribot C ve diğ., The effect of obesity on postmenopausal bone loss and the risk of osteoporosis, Adv Nutr Res. 1994.
  7. Ching-Ti Liu ve diğ., Visceral Adipose Tissue Is Associated With Bone Microarchitecture in the Framingham Osteoporosis Study, J Bone Miner Res. 2017
  8. Turesson C ve diğ., A high body mass index is associated with reduced risk of rheumatoid arthritis in men, but not in women, Rheumatology (Oxford), 2016
  9. Qizilbash N ve diğ., BMI and risk of dementia in two million people over two decades: a retrospective cohort study. . 2015.
  10. Shivanee Shah, ve diğ., Cellular Basis of Tissue Regeneration by Omentum, Plos One, 2012
  11. Salvatore Carbone ve diğ., Obesity and Heart Failure: Focus on the Obesity Paradox, Mayo Clinic Proceedings, 2017
  12. Gao F ve diğ., Impact of obesity on mortality in patients with diabetes: Meta-analysis of 20 studies including 250,016 patients, J Diabetes Investig. 2018
  13. Glen A. Gaesser, Big Fat Lies: The Truth About Your Weight and Your Health, 2002
  14. https://www.telegraph.co.uk/men/active/11852998/Five-surprising-health-benefits-of-being-overweight.html (Erişim Tarihi: 25.07.2018)

Bir Yanıt Yazın

12 + thirteen =