Tüp Bebek Nedir, Tedavi Aşamaları Nelerdir?

Reklam Engelleyici Tespit Edildi.

Sitemizin yayına devam edebilmesi için reklam gelirlerine ihtiyacı var, lütfen reklam engelleyiciyi etkisiz hale getirerek bize destek olun, teşekkürler.

Tüp bebek nedir, tüp bebek aşamaları nelerdir?

Bu yazıda tüp bebek nedir, tüp bebek aşamaları nelerdir, tüp bebek tedavisi süreci nasıl işler sorularının yanıtlarını vereceğiz.

1. Tüp Bebek Nedir?

Tüp bebek nedir? Halk arasında tüp bebek tedavisi olarak bilinse de bilimsel olarak IVF ya da in vitro fertilizasyon (laboratuvar ortamında dölleme) olarak adlandırılır. Tüp bebek uygulamasının amacı bebek yapmak konusunda sorun yaşayan çiftlere yardım etmektir.

​Tüp bebek uygulaması için anne adayının olgun yumurtaları yumurtalıklarından toplanır ve baba adayının spermi ile laboratuvar koşullarında döllenir. Sonrasında elde edilen embriyo ya da embriyolar anne adayının rahmine yerleştirilir. Her uygulama 2 hafta kadar sürer.

2. Tüp Bebek Öncesi Denenecek Yöntemler Nelerdir?

Tüp bebek tedavisi, maliyetli ve zaman alan bir uygulama olduğu için öncesinde yumurtlamayı arttıran doğurganlık ilaçları veya rahim içi dölleme (yumurtlama zamanı spermlerin direkt olarak rahme yerleştirilmesi) uygulanmalı.

3. Tüp Bebek Uygulamasında Başarıyı Etkileyecek Faktörler Nelerdir?

Anne adayının yaşı, tüp bebek tedavisinin başarısı için önemlidir, 41 yaşın üstündeki anne adaylarına bir yumurta donörü kullanmaları tavsiye edilebilir.

Daha gelişmiş bir embriyonun nakledilmesi az gelişmiş bir embriyonun nakledilmesine göre başarıyı arttırır. Daha önce doğum yapmış olanların başarı şansı daha yüksek. Şiddetli endometriyozu olan anne adaylarının başarı şansı daha düşük.

Sigara kullanan anne adaylarının başarı şansı yarıya düşer. Obezite, alkol kullanımı, aşırı kafein tüketimi de tüp bebek uygulamasının başarıya ulaşma şansını düşürür.

4. Tüp Bebek Tedavisi Hangi Durumlarda Uygundur?

Fallop tüpleri, yumurtalıktan rahme uzanan tüplerdir, döllenme bu tüplerde gerçekleşir, bu tüpler tıkalı ya da hasarlı olduğunda döllenme ya da döllenen yumurtanın rahme göçünde zorluk yaşanır.

Döllenme için az yumurta olduğunda, yumurtlama nadir ya da hiç olmadığında tüp bebek uygulanabilir. Yumurtalık yetmezliği olduğunda yeterli miktarda östrojen salgılanmaz ve yeterli sayıda yumurta olmaz.

Endometriyoz, yani normalde rahmin iç kısmında olması gerekli olan endometriyum dokusu rahmin dış kısmında büyüdüğünde, fallop tüplerinin kısırlaştırma amacıyla bağlandığı ya da alındığı durumlarda da tüp bebek tedavisi uygulanabilir.

Rahim fibroidleri denilen ve kanserli olmayan iyi huylu rahim tümörleri olduğunda IVF yöntemi tercih edilebilir. Çünkü fibroidler, döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasını etkileyebilir.


Baba adayında sperm üretimi yetersiz olduğunda, spermlerin hareketi yetersiz olduğunda ya da spermlerin boyutu ve şekli ile ilgili sorunlar olduğunda spermlerin yumurtayı döllemesi zorlaşır. Bu durumlarda bu yöntem uygulanabilir.

Yapılan testler sonucunda anlaşılamayan hamile kalamama durumunda, anne adayı ya da baba adayında genetik bir hastalık olduğunda tüp bebek yöntemi kullanılabilir. IVF yöntemi ile laboratuvarda döllenen yumurtalardan elde edilen embriyolarda genetik tarama yapılabilir, böylelikle anne rahmine yerleştirilmeden önce hastalık taşıyıp taşımadığı kontrol edilip hastalığı taşımayan embriyolar seçilebilir.

Kanser tedavisi olacak kadınlar, kemoterapi ya da radyoterapi öncesi yumurtalarını ya da yumurtaların döllenmesi sonucu elde edilen embriyoları dondurtarak saklatabilir.

5. Tüp Bebek Uygulaması ile İlgili Riskler Nelerdir?

Birden fazla embriyo rahme nakledildiğinde çoklu doğum olabilir, bu da erken doğum ve düşük yeni doğan ağırlığına sebep olabilir.

Yumurtlamayı sağlamak için enjekte edilen insan koryonik gonadotropini yumurtalıkların şişmesine ve ağrı yaşanmasına sebep olabilir. Bu durum genelde bir hafta içinde geçer ve hafif karın ağrısı, şişkinlik, mide bulantısı, kusma ve ishal ile seyreder.

Tüp bebek yönteminde düşük yapma oranı normal hamileliklerle aynıdır ve %15-25 arasındadır. Dondurulmuş embriyo kullanılması düşük oranını az da olsa arttırır.

Yumurtaları toplamak için kullanılan enjektör iğnesi; kanamaya, enfeksiyona, bağırsak, idrar torbası ve damarlarda hasara sebep olabilir. Tüp bebek uygulamalarının %2 ila %5’inde dış gebelik olabilir.

Eski tarihli araştırmalar tüp bebek uygulamasının yumurtalık kanserine sebep olabileceğini belirtse de yeni araştırmalar yumurtalık kanseri ve tüp bebek arasında bir bağlantı olmadığını göstermektedir.

6. Tüp Bebek Tedavisi Süreci Öncesi Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Tüp bebek tedavisi sürecine ya da tüp bebek tedavisi aşamalarına başlamadan önce bazı kontroller yapılmalı, bazı kararlar verilmelidir. Yumurtaların sayısı ve kalitesi test edilir, doktor bu amaçla menstrüal döngünün ilk bir kaç günü içinde FSH, östrojen ve anti-müllerian hormon gibi hormonların düzeyine bakabilir. Yumurtalıklar ultrason ile analiz edilir. Rahim boşluğu muayenesi gerçekleştirilir. Anne ve baba adayı enfeksiyonlar için test edilir. Daha önce analiz edilmedi ise erkeğin menisi analiz edilir.

Anne adayının rahmine yerleştirilecek olan embriyo sayısına karar verilir, yaş arttıkça başarı azaldığı için rahme daha fazla sayıda embriyo yerleştirilir. Elde edilen fazla embriyoların dondurularak saklanıp saklanılmayacağına karar verilir.

Tüp bebek uygulaması sonucunda çoklu hamilelik olursa fetal redüksiyon uygulanıp uygulanılmayacağına karar verilir. Fetal redüksiyonda fetüslerden bir ya da ikisinin kalbi durdurularak gebeliğe tek bebek ile devam edilir.

7. Tüp Bebek Tedavisi Aşamaları Nelerdir?

Tüp Bebek Aşamaları 1: Yumurtlamanın Tetiklenmesi

Tüp bebek tedavisi sürecinin birinci aşamasında sağlıklı ve olgun yumurtalar elde edebilmek için anne adayına 10 ila 20 günlük bir süre boyunca hormon enjekte edilir. Her üç ila dört günde bir kan testleri ve ultrason muayenesi yapılır. Foliküller çap olarak 18 mm’ye ulaştığında farklı bir hormon verilir ve yumurtaların olgunlaşması tamamlanır.

Tüp Bebek Aşamaları 2: Yumurtaların Elde Edilmesi

Tüp bebek tedavisi aşamalarından ikincisinde olgunlaşmış yumurtaları içeren foliküller, hafif bir yatıştırıcı verilmiş olan anne adayından ultrason rehberliğinde aspire edilir (basitçe vakum ile çekilir diyebiliriz). Elde edilen sıvı mikroskop altında analiz edilerek yumurtaların işleme tedavi etmek için yeterli olup olmadığına bakılır.

Tüp Bebek Aşamaları 3: Spermlerin Elde Edilmesi

Tüp bebek tedavisi sürecinin üçüncü aşamasında baba adayından alınan meniden spermler ayrılır.

Tüp Bebek Aşamaları 4: Döllenme

Tüp bebek tedavisi aşamalarından dördüncünde döllenme gerçekleştirilir. Döllenme için iki farklı yöntem uygulanabilir. Birinci yöntemde elde edilen olgunlaşmış yumurtalar ve spermler karıştırılır ve bir gece boyunca uygun koşullarda bekletilir. İkinci yöntemde tek bir sperm olgunlaşmış bir yumurtaya enjekte edilir. Sperm kalitesi iyi değilse ve sayısı azsa, daha önceki tüp bebek denemesi başarısız olduysa ikinci yöntem uygulanır.

Tüp Bebek Aşamaları 5: Embriyo Transferi

Tüp bebek tedavisi sürecinin beşinci aşamasında Yumurtanın döllenmesi sonucu elde edilen embriyo, 5 ile 6 gün sonra rahim yolu boyunca giden ince bir kateter aracılığı ile rahme iletilir. Bu sırada ultrason ile işlem izlenir.

Tüp Bebek Aşamaları 6: Gebelik Testi

Tüp bebek tedavisi aşamalarından altıncısında gebe kalınıp kalınmadığı kontrol edilir. Embriyo rahme transfer edildikten 2 hafta sonra işlemin başarısını kontrol etmek üzere gebelik testi yapılır. Böylelikle tüm tüp bebek tedavisi aşamaları tamamlanmış olur.

8. Tüp Bebekte Yapılabilecek Ek Uygulamalar Nelerdir?

37 yaşından büyük olan anne adaylarında, yumurta sayısı az olanlarda ve bazı diğer durumlarda rahme iletilmeden önce embriyonun çevresindeki dış zara küçük bir delik açılarak embriyonun zarı yırtarak çıkması kolaylaştırılır ve rahme tutunma şansı arttırılmış olur. Bu yönteme lazer destekli yumurtadan çıkma denir.

Bazı durumlarda baba adayının menisi sperm içermeyebilir, bu durumda spermler epididimis veya testisten cerrahi yöntemle alınır.

Sitemizden bu yazı da ilginizi çekebilir.

Bebeğin Cinsiyetini Ne Belirler, Bebeğin Cinsiyeti Ne Zaman Belli Olur?

Kaynakça

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/in-vitro-fertilization/about/pac-20384716

https://www.hopkinsmedicine.org/gynecology_obstetrics/specialty_areas/fertility-center/infertility-services/ART-procedures/ivf.html

https://www.urmc.rochester.edu/ob-gyn/fertility-center/services/infertility/ivf/ivf-step-by-step.aspx

Yayımlanma Tarihi: 23.10.2018 Düzenlenme Tarihi: 04.03.2019

Bir Yanıt Yazın

7 + 13 =